Fiilimsiler, fiil kök ya da gövdelerine getirilen eklerle oluşan; cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Yüklem olamazlar, çünkü kip ve kişi eki almazlar. LGS Türkçe testinde hem doğrudan hem de cümle içinde ayırt etme sorularıyla sıkça karşına çıkar.
Fiilimsi türleri ve ekleri
| Tür | Ekler | Örnek | Görevi |
|---|---|---|---|
| İsim-fiil | -ma, -ış, -mak | Okumak çok zevkli. | Eylemin adını bildirir, isim gibi kullanılır |
| Sıfat-fiil | -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş | Gülen yüzler, gelecek hafta | İsmi niteler, sıfat gibi kullanılır |
| Zarf-fiil | -ıp, -arak, -ınca, -ken, -alı, -madan, -dıkça, -casına | Koşarak geldi, eve gelince | Fiili zaman veya durum yönünden niteler |
Ayırt ederken dikkat edilecekler
- “-ma” eki: Olumsuzluk eki de “-ma” şeklindedir. “Gelme!” cümlesinde olumsuzluk, “Gelmesi geç oldu.” cümlesinde isim-fiil vardır. Fiilimsi olan “-ma” sözcüğü adlandırır.
- Kalıcı isimler: “Dondurma, çakmak, kazma, yemek” gibi bir nesnenin adı olmuş sözcükler fiilimsi sayılmaz.
- Adlaşmış sıfat-fiil: Nitelediği isim düşen sıfat-fiil isim gibi kullanılır ama yine sıfat-fiildir: “Gelenler bekliyor.” (gelen kişiler).
- Zarf-fiilin sorusu: Zarf-fiiller yükleme “nasıl?” veya “ne zaman?” sorularının cevabını verir: “Ders bitince çıktık.” (ne zaman?).
- Yüklem kontrolü: Fiilimsiler kip ve kişi eki almadığı için yüklem olamaz. “Okuyan” sıfat-fiil, “okuyor” çekimli fiildir.
Kısa uygulama
| Cümle | Fiilimsi | Türü |
|---|---|---|
| Yürümek sağlığa iyi gelir. | yürümek | İsim-fiil |
| Kırılan cam değişti. | kırılan | Sıfat-fiil |
| Ödevini bitirip çıktı. | bitirip | Zarf-fiil |
| Okunacak kitaplar masada. | okunacak | Sıfat-fiil |
| Sınava girmeden çok çalıştı. | girmeden | Zarf-fiil |
Kendini test et
Konuyu LGS Türkçe Testi 1 ile pekiştirebilirsin. 2027 LGS tarihi ve soru dağılımı için LGS rehberimize bakabilirsin.
