- Önce kimin sözü geçer? Kuralların öncelik sırası
- Kontrolsüz kavşaklarda geçiş hakkı
- Dönel kavşaklar (göbekli kavşaklar)
- Levhalarla belirlenen geçiş hakkı
- Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar
- Hemzemin geçitler
- Sınav sorularını çözme ipuçları
- Sık sorulan sorular
- Dönel kavşakta kim önce geçer?
- Işık yeşilken görevli dur derse ne yapılır?
Kavşaklarda kimin önce geçeceği, ehliyet e-sınavının Trafik ve Çevre bölümünde neredeyse her sınavda karşınıza çıkan bir konudur. Bu soruların çoğu bir kavşak çizimi üzerinden sorulur ve “hangi araç önce geçer?” şeklindedir. Kuralların sırasını bir kez doğru öğrendiğinizde bu sorular en kolay puanlardan biri hâline gelir.
Önce kimin sözü geçer? Kuralların öncelik sırası
Bir kavşakta geçiş hakkını belirleyen birden fazla unsur bulunabilir. Bunlar arasında çelişki varsa şu sıra uygulanır:
- Trafik görevlisinin işaret ve talimatları
- Trafik ışıkları
- Trafik işaret levhaları
- Yol çizgileri ve genel trafik kuralları
Örneğin trafik ışığı yeşil yandığı hâlde görevli size durun işareti veriyorsa görevliye uymanız gerekir. Sınavda bu sıralama sıkça sorulur.
Kontrolsüz kavşaklarda geçiş hakkı
Görevli, ışık veya levha bulunmayan kavşaklara kontrolsüz kavşak denir. Bu kavşaklarda şu kurallar geçerlidir:
- Tali yoldan ana yola çıkan araç, ana yoldaki araçlara yol verir.
- Yolların eşit önemde olduğu durumlarda sağdan gelen araca yol verilir.
- Dönüş yapan araç, karşı yönden düz gelen araçlara ve geçmekte olan yayalara yol verir.
- Toprak yoldan asfalt yola çıkan araç, asfalt yoldaki araçlara yol verir.
Dönel kavşaklar (göbekli kavşaklar)
Dönel kavşaklarda geçiş hakkı, kavşağın içinde dönmekte olan araçlarındır. Kavşağa girmek isteyen araç, içerideki araçlar geçene kadar bekler. Kavşaktan çıkarken sinyal vermek ve şerit değiştirme kurallarına uymak da önemlidir. Sınav sorularında kavşak girişindeki “Yol ver” levhası bu kuralı hatırlatmak için çizilir.
Levhalarla belirlenen geçiş hakkı
- “DUR” levhası: Sekizgen şeklindeki bu levhada araç mutlaka tam olarak durur ve ana yoldaki trafiği kontrol ettikten sonra geçer.
- “Yol ver” levhası: Ters üçgen şeklindedir. Durmak zorunlu değildir ama ana yoldaki araçlara yol verilmelidir.
- “Ana yol” levhası: Bu levhanın bulunduğu yoldaki sürücü kavşakta geçiş hakkına sahiptir; yine de dikkatli olmalıdır.
Levhaların şekil ve renk mantığı için Trafik işaretleri nasıl ezberlenir yazımıza bakabilirsiniz.
Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar
Görev hâlinde ve ışıklı, sesli uyarı işaretlerini kullanan cankurtaran (ambulans), itfaiye, polis ve benzeri araçlar geçiş üstünlüğüne sahiptir. Bu araçlar yaklaştığında diğer sürücüler yolu açmak için sağa yanaşır, gerekirse durur. Geçiş üstünlüğüne sahip araç, trafik ışığı kırmızı olsa bile kavşaktan geçebilir; ancak sürücüsü diğer yol kullanıcılarının güvenliğini tehlikeye atmamakla yükümlüdür.
Hemzemin geçitler
Demir yolu ile kara yolunun aynı seviyede kesiştiği hemzemin geçitlerde geçiş hakkı her zaman raylı araçlarındır. Sürücüler geçide yaklaşırken yavaşlamalı, bariyer veya ışıklı uyarı varsa beklemeli, yoksa her iki yönü kontrol ettikten sonra geçmelidir.
Sınav sorularını çözme ipuçları
- Önce kavşakta görevli, ışık veya levha olup olmadığına bakın; varsa kuralı onlar belirler.
- Kontrolsüz kavşaksa yolların önemine bakın: ana yol mu, tali yol mu?
- Yollar eşitse sağdan gelen kuralını uygulayın.
- Dönüş yapan araçların düz gidenlere yol vereceğini unutmayın.
Sık sorulan sorular
Dönel kavşakta kim önce geçer?
Kavşağın içinde dönmekte olan araçlar geçiş hakkına sahiptir; kavşağa girecek araç bekler.
Işık yeşilken görevli dur derse ne yapılır?
Trafik görevlisinin işareti, trafik ışığından önce gelir; durulur.
Bu konuyu pekiştirmek için Trafik ve Çevre testlerimizi çözebilirsiniz.
Bu yazı MEB Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınavı uygulama esasları ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili yönetmeliklere dayanır. Kesin bilgi için sürücü kursunuzun ve odsgm.meb.gov.tr duyurularını esas alın.
