- Renkler ne anlatıyor?
- Kırmızı ikaz lambaları
- Yağ basıncı ikaz lambası
- Akü şarj ikaz lambası
- Motor hararet (soğutma suyu sıcaklığı) ikaz lambası
- Fren sistemi ikaz lambası
- Emniyet kemeri ikaz lambası
- Sarı / turuncu ikaz lambaları
- Yeşil ve mavi bilgi lambaları
- Sınavda sık sorulan noktalar
- Sık sorulan sorular
- Ehliyet sınavında kaç motor sorusu çıkıyor?
Ehliyet e-sınavının Motor ve Araç Tekniği bölümünde en sık sorulan konulardan biri, gösterge panelindeki ikaz lambalarıdır. Bu sorular hem sınavda kolay puan getirir hem de gerçek hayatta aracınızın size ne anlatmak istediğini anlamanızı sağlar. Bu yazıda ikaz lambalarını renk mantığıyla gruplayarak anlatıyoruz; böylece tek tek ezberlemek yerine mantığını kavrayabilirsiniz.
Renkler ne anlatıyor?
Gösterge panelindeki lambaların rengi, durumun ne kadar acil olduğunu gösterir. Bu mantık trafik ışıklarına benzer:
| Renk | Anlamı | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Kırmızı | Ciddi arıza veya tehlike | Güvenli bir yerde durun, motoru kapatın, sorunu giderin. |
| Sarı / turuncu | Uyarı, kontrol gerekiyor | Dikkatli devam edin, en kısa sürede kontrol ettirin. |
| Yeşil / mavi | Bilgi, bir sistem çalışıyor | Herhangi bir sorun yoktur. |
Kırmızı ikaz lambaları
Yağ basıncı ikaz lambası
Yağdanlık şeklindedir. Motor çalışırken yanması, motor yağı basıncının düştüğünü gösterir. Yağsız çalışan motor kısa sürede ciddi hasar görür. Lamba yandığında araç güvenli bir yerde durdurulmalı, motor kapatılmalı ve yağ seviyesi kontrol edilmelidir. Sınavda bu lambanın “motor çalışırken sönük olması gerektiği” sıkça sorulur.
Akü şarj ikaz lambası
Akü şeklindedir. Motor çalışırken yanıyorsa şarj sisteminde, örneğin alternatörde ya da kayışta, bir sorun olduğunu gösterir. Araç bir süre aküdeki enerjiyle çalışabilir ama akü bitince durur.
Motor hararet (soğutma suyu sıcaklığı) ikaz lambası
Termometre ve dalga şeklindedir. Motorun aşırı ısındığını gösterir. Araç durdurulmalı, motor soğumadan radyatör kapağı kesinlikle açılmamalıdır; sıcak ve basınçlı su yanıklara yol açabilir.
Fren sistemi ikaz lambası
Daire içinde ünlem işareti şeklindedir. El freni çekiliyken yanar. El freni indirildiği hâlde yanmaya devam ediyorsa fren hidroliği seviyesi düşük olabilir ve fren sistemi kontrol ettirilmelidir.
Emniyet kemeri ikaz lambası
Kemer takmış bir insan figürüdür. Sürücü veya yolcu kemerini takmadığında yanar ve genellikle sesli uyarıyla birlikte çalışır.
Sarı / turuncu ikaz lambaları
- Motor arıza lambası: Motor şeklindedir. Motor yönetim sisteminde bir arıza algılandığını gösterir; araç servise götürülmelidir.
- ABS ikaz lambası: “ABS” yazar. Kilitlenme önleyici fren sisteminde arıza olduğunu gösterir. Normal fren çalışmaya devam eder ama ani frenlemede tekerlekler kilitlenebilir.
- Kızdırma bujisi lambası: Yay şeklindedir ve dizel araçlarda bulunur. Kontak açıldığında yanar; söndükten sonra motor çalıştırılmalıdır.
- Yakıt rezerv lambası: Yakıt pompası şeklindedir. Yakıtın azaldığını gösterir.
- Lastik basıncı lambası: Ünlem işaretli at nalı şeklindedir. Lastiklerden birinin basıncının düştüğünü gösterir.
- Arka sis lambası göstergesi: Arka sis lambası açıkken yanar.
Yeşil ve mavi bilgi lambaları
- Sinyal göstergesi (yeşil oklar): Sinyal veya dörtlü flaşör açıkken yanıp söner.
- Kısa far göstergesi (yeşil): Kısa hüzmeli farlar açıkken yanar.
- Uzun far göstergesi (mavi): Uzun hüzmeli farlar açıkken yanar. Karşıdan araç geldiğinde ya da bir aracı yakından takip ederken uzun far kullanılmamalıdır.
- Ön sis lambası göstergesi (yeşil): Ön sis farları açıkken yanar.
Sınavda sık sorulan noktalar
- Kontak açıldığında tüm lambaların kısa süre yanması normaldir; bu bir sistem kontrolüdür. Motor çalıştıktan sonra kırmızı lambaların sönmesi gerekir.
- Seyir hâlinde yağ basıncı lambası yanarsa yapılacak ilk iş, aracı güvenli bir yerde durdurup motoru kapatmaktır.
- Motor hararet yaptığında radyatör kapağı sıcakken açılmaz.
- Uzun far göstergesi mavi renktedir.
Sık sorulan sorular
Ehliyet sınavında kaç motor sorusu çıkıyor?
Motor ve Araç Tekniği dersinden genellikle 9 soru sorulur. İkaz lambaları bu sorular arasında en sık yer alan konulardandır.
Bilginizi test etmek için Motor ve Araç Tekniği testlerimizi çözebilirsiniz.
Bu yazı MEB Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınavı uygulama esasları ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili yönetmeliklere dayanır. Kesin bilgi için sürücü kursunuzun ve odsgm.meb.gov.tr duyurularını esas alın.
